entzun.com


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Atzera Begira

bidali zure berria Bidali zure artikuluak
Gotzon Hermosilla 2006-12-12

VULPES zorra kitatu nahian

Vulpes Vulpes

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Oso berezia izan zen Vulpesen ibilbidea. Euskal punkaren aitzindariak, neskek osatutako lehenengo euskal taldea, haien izenak hedabide guztietara egin zuen salto 1983an TVEk emandako bideo baten ostean sortutako polemika zela-eta, baina polemikak taldea gainditu zuen eta gutxira Vulpes desegin zen. Orain bueltan datoz, eta grabatu gabe gelditutako abesti mitiko horiek jasotzen dituen diskoa dakarte besapean. Zale guztiekin eta, batez ere, haien buruarekin zuten zorra kitatuko dute horrela.


Hogei urte baino gehiago igaro dira, baina, azkenean, Vulpesek izango du disko luzea kalean. Entzun! argitaratzen denerako diskodenda guztietan egongo da salgai, Oihukaren eskutik, Me gusta ser izenburuaren pean. Han, euskal punkaren historian betiko geratu diren hamabi abesti agertuko dira, Mamen taldeko abeslariaren ustez Vulpes zer den hobekien islatzen dutenak.
Vulpesen historia ezagun samarra da, baina komeni da oroimena freskatzea. 1980an sortu ziren, Loles gitarra-jolearen bultzadaz. MCDko kide Bernar eta Nikoren arreba da Loles, hura ere punk doinuekin txunditurik gelditu zen, eta azkar erabaki zuen talde bat egin nahi zuela. Ez nolanahikoa, alajaina. Neskek osatutakoa izan behar zuen. Eta izena ere Lolesek asmatu zuen. Vulpes latinetik hartutako hitza da, eta azeri emea esan gura du; baina gaztelaniaz animalia horren izena erabiltzen denez emagaldua-edo adierazteko, horra hor frankismotik atera berria zen gizarte hura probokatu eta astintzeko izen egokia.
Neska ugari igaro zen taldetik, eta hastapenak, garai hartan ohikoa zen bezala, latzak izan ziren. Mamen abeslariak dioenez, gu MCDren lokalean hasi ginen, eta gure ekipo guztia besteek utzitakoa zen. Baxua eta gitarra erosi genituen arte, MCDkoek uzten ziguten materiala. Gure lehenengo musika tresnak lortu arte denbora luze samarra igaro zen. Urtebete edo eman genuen jotzen eta musika tresnarik gabe, beste lagunek uzten zigutenarekin aurrera eginez. Eta gero, beste kontu bat, sarri egiten genuena: kontzertu batera joan, eta amaitutakoan, agertokira igo eta geuk jo. Izan ere, RRVren aurreko garaietan ez zegoen gaztetxerik ez eta zuzenean jotzeko rock aretorik ere.
Apurka-apurka, taldea egonkortzen joan zen: Loles gitarran, Mamen abeslari, Lupe (Lolesen ahizpa) baterian eta Begoa baxuan. Haien abestietan, probokazioa, amorrua eta gizartearen itxurakeriaren kontrako oldarra nagusitzen ziren. Alde horretatik, Bilbon eta Ezkerraldean sortu zen lehenengo punk belaunaldi horren talde peto-petoa zen Vulpes, MCD, Eskorbuto, Corrupcion eta beste batzuekin batera.



Ezustekoa



Eta 1983ko maiatzean heldu zen ezustekoa. PSOEk hauteskundeak irabazi berri zituen Espainiako Estatuan, eta, itxuraz, bazirudien trantsizioaren giro hertsi hartan gauzak aldatzeko aukerak zeudela. Carlos Tena, Espainiako Telebistako Caja de Ritmos saioko zuzendaria, Euskal Herrira etorri zen, hemengo talde batzuk grabatzera. Vulpes izan zen aukeratuetako bat. Taldeak Me gusta ser una zorra grabatu zuen, Stooges-en I wanna be your dog kantuaren bertsio bat, herritar prestu eta xuriei erasotzeko letra zorrotz eta probokatzaile batekin. Letrekin arazoak egon zitezkeela jakitun, pasarterik delikatuenetan txistuak entzungo zirela hitzartu zuten telebista saioko arduradunekin.
Begoa baxu joleak kontatzen digu gainerakoa: Guretzat sekulako ezustekoa izan zen. Egun hartan Oatin jotzen genuen, eta goizean kafe bat hartzera eta telebista saioa ikustera joan ginen. Guk pentsatzen genuen bideoan txistuak sartuko zituztela, hitz batzuk estaltzeko, baina harrituta geratu ginen ikusi genuenean osorik ematen zutela. Eta, jakina, ez genuen espero gero gertatu zen guztia gertatzea.
Eta zer gertatu zen, bada? Alianza Popular alderdiak (gaur egungo Partidu Popularraren aitzindariak) aukera ikusi zuen gaia politikoki erabiltzeko, eta makineria osoa jarri zuen abian. Bideoa apirilaren 16an eman zuten, eta maiatzaren 1ean (hau da, bi aste geroago) ABCk albiste bat publikatu zuen, eskandalu handiz, TVEk eduki lizuneko abestia emititu zuela-eta.
Elur-bolaren antzera, eskandalua handitzen joan zen. Artikulu eta gutunak egunkarietan, telebista eta irrati-saioak, Estatuaren fiskal nagusiaren kereila The Sex Pistolsek Bill Grundyren telebista saio ezagun hartan bezala, Vulpesek iritzi publiko guztia inarrosi zuten. Estatuko punk talderik ezagunena bilakatu ziren, baina hura izan zen, era berean, taldearen amaieraren hasiera. Gehiegi eta goizegi, The New York Dollsek esango luketen moduan. Estatuan zeharreko bira bat egin zuten, arazoz eta istiluz beteta (Rockolan jipoitu zituzten, Policia asesina izeneko abesti bat jotzeagatik), eta hilabete gutxira taldea desagertu zen, nazka-nazka eginda. Disko bakarra utzi zuten: Dos Rombos disketxeak kaleratutako singlea, Me gusta ser una zorra eta Inkisicion abestiak zekartzana, eta euskal punkaren mugarri bilakatu dena.
1985ean berriro batu ziren kontzertu bat egiteko, desagertzeko zorian zegoen Garage aretoaren alde, Eskorbuto, RIP, Cicatriz, Kortatu eta MCDrekin, eta gero taldea desagertu zen ostera ere.
Taldekideak, baina, beste hainbat proiektutan ibili ziren. Loles, Gazte Hilak-ekin; Begoa, Primitivosekin; Mamen, Yo Soy Julio Cesarrekin bolada laburra egin ostean, Puetazon ibili zen, Anticuerpos sortu zuen, La Xeta Pasoteko kide ere izan zen eta bolada batean Manolo Kabezabolori lagundu zion zuzenean. Lupe izan zen zorterik txarrena izan zuena, 1994an hil baitzen, Bartzelonan zegoela.
Bazirudien Vulpesen historia idatzita zegoela, baina ez da hala izan. 2004an, berriro biltzea erabaki zuten, Luperen omenezko jai bat egiteko. Begoak dioen bezala, hura zoramena izan zen: Guk hasieran familiako kontu bat bezala antolatu genuen, Bilboko Kukutza gaztetxean, baina gero kontuak tamaina izugarria hartu zuen. 1.200 sarrera jarri genituen salgai, eta lau egunean agortu ziren. Mezuak heltzen zitzaizkigun esanez kontzertura sartu ezean gaztetxeko atea botako zutela, eta apur bat beldurtu ginen. Horregatik erabaki genuen kontzertua kalera ateratzea. Eta oso emozionantea izan zen. Jendearen erantzuna ikusita, orduantxe bururatu zitzaien ideia ona izan zitekeela abesti zahar haiek berreskuratu eta disko bat grabatzea, istorioari amaiera duina emateko. 2004an hainbat kontzertu egin zituzten (Araba Rock, Tintorrock), eta 2005ean diskoa grabatzera sartu ziren.
Eta emaitza esku artean daukagu: Me gusta ser Hemen, nola ez, Me gusta ser una zorra eta Inkisicion sartu dituzte, bai eta grabatu gabe gelditu ziren beste abesti batzuk ere: Sexo por la cara, Anarkia en TV, Punkis de plastico, Felipe es un punk Den-denak, hasierako punk izpiritu matxino eta lotsagabe horrekin.
Baina 80etako hasierako punk grabazio kaskar bat espero dutenek ezusteko ederra hartuko dute. Vulpesek dezente landu dituzte abestiak, koruak eta moldaketak sartu dituzte (hori bai, letrak aldatu gabe) eta duela hogei urteko neskatxa nerabe haiek ez zeukaten kalitatea dario diskoari: Guretzat erronka zen abesti horiek hartu, moldatu eta disko bat grabatzea. Asmoa hori zen, abestiak ondo jo eta kalitateko punk-rock disko bat egitea, moldaketa onekin eta soinu onarekin, entzun nahi duenarentzat.
Mamen, Loles eta Begoarekin batera (Mamenek, abesteaz gain, baxua jotzen du orain) beste lagun batzuek kolaboratu dute diskoan. Bateria Marta Aldamak jotzen du, Mamenekin La Xeta Pasote taldean ibilitakoak. Joakinek (MCD eta Motorsex) gitarra jotzen du, La Xeta Pasoteko Belen Nevadok abesti batean kantatzen du, eta La UVIko Guillek Me gusta ser una zorra abestian jotzen du gitarra. Kolaborazio esanguratsua da azken hori, izan ere, singlean agertu zen Me gusta ser una zorra-ren bertsioan ere kolaboratu zuen Guillek, duela hogeita bi urte. Eta beste kolaborazio bitxia dago: Felipek (Mamenen nebak) eta Andyk Felipe es un punk abestian koruak egiten dituzte. Biak ala biak aipatzen dituzte kantu horretan eta, beraz, derrigorrezkoa zen hor parte hartzea.



2005 2006, ABENDUA URTARRILA
bidali zure artikulua Bidali zure artikulua
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.

Berri Laburrak

  • Nick Cavek Bartzelonan (2015/03/21) eta Madrilen (22) joko du. Sarrerak salgai urriaren 3an hemen.
  • Une honetan Vendetta taldea grabatzen, Paxkal Etxepare teknikariaren eskutik Bardozen (Lapurdi)
  • Rock or Bust, AC/DC-ren estudioko disko berria abenduaren 2an argitaratuko da.
  • Radiohead disko berria grabatzen ari da.
  • The Dictators NYC + The Lookers, urriaren 25ean dabadaban, Donostia. Agenda
  • Miss Octubre da Alfredo Piedrafitaren (Barricada) talde berria. Dagoeneko grabatu dute estreinako diskoa.
  • Monkey Week urriaren 10, 11 eta 12an egingo da Puerto de Santamarian: http://monkeyweek.org

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!