.:entzun.com:.

harpide

berriaketa...


ANDRES CAMIO, JITU
Laurogeita hamargarren hamarkadarekin batera ezagutu genuen Negu Gorriak taldea, eta Negurekin batera, beren diskoetxea izango zena, Esan Ozenki. Irungo zigilu independiente, eta independentistak, paregabeko ibilbide musikala egin zuen joan berria dugun mendearen azken urteetan. Gure diskogintzan kasik ezinbestekoak diren hainbat lanen editore izan baita. Zigilu honen eskutik etorri ziren Negu Gorrien lan guztiez gain, Su Ta Gar, Kortatu, Beti Mugan, DUT edota Kashbad bezalako taldeen diskoak. Eta ez gure artean bakarrik, Euskal Herriko mugak gainditzeko ere berebiziko ahaleginak egin zituen Gipuzkoako diskoetxeak.	Hogei urtetik gora euskal musikan Metak diskoetxeko kidea Diskoetxeko biltokian
Azkenean fruitu bat baino gehiago utzi duten ahaleginak gainera. Baina, ezagutzera eman zuen taldearen agurra emateko kontzertuekin -bat Baionan eta bi Donostian- batera, zigiluak ere bereak egin zuela eta ateak ixtea erabaki zuen. Esan Ozenki isildu eta Metak eraiki. Metak baita, errauts haietatik piztutako diskoetxe berria. Jende, ia-ia, bera eta filosofia berbera. Eta, bere garaian Esan Ozenkin eta orain, zer esanik ez, Metak-en ardura bat baino gehiago du Andres Camio, “Jitu”-k. Jitu da liburu honetarako elkarrizketatutako industri-gizon bakarretako bat. Aurten Abenduaren 27an 36 urte beteko dituen Irundar honen lehen pauso musikalak Kortaturen furgoneta gidari garaikoak dira. Beraz euskal diskagintzaren nondik no-rakoak ezin hobeto ezagutzeaz gain Euskal Rock Radikala deitu zen haren errepideak, eta kalezuloak ere, korritu ditu. Orokorrean ondo ikusten dut nik gauza. Ez dakit, zerbaiten falta sumatzen ba dut; hori garai batean bizi izan nuen energia, mugimendua da: irrati libreena, gaztetxeena, fan-tzinena... kultura eta hori. Gaur dena profesionalagoa da. Esaterako, estudioak zein aretoak kategorikoak ditugu momentu honetan... Lehen ez genituen bezalakoak. Orduan zuzenean jotzeko baldintzak askoz ere kutreagoak ziren. Gaur egunean zuzenean jotzeko ditugun maila handiko areto horiek ezinbestekotzat ditut nik; bai hemengo eta bai “erdi-mailako” kanpoko taldeentzat. Gero promotoreek egin behar dutena da; kanpoko taldeekin batera hemengo musika sartu. Hori litzateke benetan interesgarria. Eta diskoetxeok maiz kexatzen bagara ere, nik ez dut uste gauzak hain gaizki daudenik. Diskoetxeon egoerak ere onera egin al du? Beno, diskoetxe bat baino gehiago gaude hor, eta mantentzen gara. Ez da gutxi. Eta gaur egun, duela hamabost urte kaleratzen ziren ekoizpenak, maila kuantitatiboan eta kualitatiboan gainditzen ditugu gainera. Gertatzen dena da: Salmentak gehiagoren artean banatu behar ditugula, bai diskoetxeak eta bai musikariak gehiago garelako egun, eta entzule kopurua berriz bertsua. Eta honi gehitu behar zaio pirateriaren arazoa, eta irrati eta telebistetan euskal musika sustatzen duten saioen urritasuna. Eta sormen aldetik, nola dago Euskal Herria? Azken urte hauetan metalak berpizkunde bat izan du ezta? Ikaragarria da, azken bi urte hauetan iritsi zaizkigun maketetatik, asko eta asko, guk “Euskal Herriko Heavya” deitzen duguna dira. Hala ere, eragin hori nire ustez gehiago sumatzen da Gipuzkoako taldeetan, beste probintzietakoetan baino. Zonalde bakoitzak bere “talde eragina” du. Bestalde, nahiz eta talde pilo bat egon, zaila da zerbait berria dioen maketa bat topatzea. Zenbat maketa jasotzen dituzue urtean? Kalkulatu ezina! Gaur bertan hiru maketa jaso ditut. Hemengoak jasotzen ditugu, baina kanpokoak ere bai. Espainiar Estatukoak, frantsesak ere bai, eta Mexiko, Venezuela, eta horrelako lekuetatik ere bai, baina batez ere hemendik eta Espainiatik... Inoiz damutu izan al zara maketa bat eskuartean izan, eta gero talde hari behar adinako kasurik egin ez eta ihes egiten utzi izanaz? Egia esanda ez. Nahi izan duguna, normalean lortu izan dugu. Ez agian momentu berean baina tira, taldearekin hitz egiten da, zuzenean ikusten dituzu... Zailagoa suerta daiteke talde bati diskoa argitaratuko diozula esatea, ez diozula argitaratuko esatea baino. Gehiagotan gertatu zait, zerbaitekin zalantzatan izan, ez argitaratu, eta gerora egin dutena ikusita ederretik libratu ginela pentsatzea... Bai? Zeinekin? Beno pentsatuko duzunez, hori ezin da hemen esan... Disko guztiak ez dituzu berdin ikusten eta momentu batean, hasieran zuk edo taldeak zituen espektatibak ez beteak ikusi daitezke, orduan planteatzen duzu zertan egin den kale, non egon den akatsa, zein izan zitekeen eta nola ekidin zitekeen. Maketa berri bati zer eskatzen diozu? Estilo bat? Instrumentuak menperatzea? Hitzak? Filosofia bat? Denetatik zerbait. Ez dakit, maketa bat inoiz ez da ehuneko-ehunean fidagarria... Nahiago izaten dugu taldearekin geratu, pertsonalki ezagutu eta kontzertu batean ikustea. Lehenengo gauza da musikalki zerbait ikustea. Harreman pertsonala funtsezkoa da. Taldea nola datorren jakitea ere bai. Gure lan egiteko moduak autogestioan sinestea ere eskatzen du… Gauza asko. Taldeei esan egiten al diozue “Interesatzen zaigu zuena, eta halako kontzertutara joango gara ikusteko..”? Taldeek jakiten dute zuek han zaudetela, eta handik zerbait atera daitekeela? Denetatik. Taldeak ezagutzen bagaitu bai. Bestela ez gara hasten taldeari deitu eta halako kontzertura joango garela esaten. Baina normalean bai. Ez da ezkutatzeko ezer... Inportantea taldeak egiten duen hartan sinestea da. Eta gero betikoa, gustatu ala ez gustatu. Esan Ozenkin gauza asko kaleratu izan dugu, gustukoa genuelako, nahiz eta jakin ez zuela asko salduko... Gero hemen lan talde bat dago, batek proposamen bat ekartzen badu talde bat gustatu zaiola esanez, beraiekin harremanetan jartzen gara, eta gero erabaki-tzen dugu zer egin. Taldeari berari ere gauzak argi jartzen dizkiogu. Eta entzule aldetik nola gaude Euskal Herrian? Zer maila du hartzaileak? Begira, ez nuke esango jendeak kontzertuetara joateko ohitura galdu egin duenik, baina zuzeneko eskaintza zabalagoa da eta jendea gero eta gehiago banatzen da. Gero Euskal Herrian beti gertatzen dena; uda partean udalen eskutik kontzertuak doan herri guztietan eta gero ea nork ordaintzen duen neguan talde bera ikusteko. Eta orduan neguan zer egiten da? Aisialdiaz gozatzeko ohitura eta moduak aldatuz doaz. Lehen jende asko gaztetxean elkartzen zen, egun berriz jendeak lokalak alokatzen ditu biltzeko. Gero eta zailagoa da jendea kontzertu batetara eramatea. Maiz etxe ondoan izanik ere ez dira agertzen.. Eta kontzertuen beherakada hori, diskoen salmentan ere antzematen al da? Bai jakina! Baina nik uste dut beherakada orokorra dela. Kontzertuentzat, diskoentzat, liburuentzat... Kulturan. Musikaren kasuan, bai etxeko pirateriak eta industria-pirateriak zer esanik ez, kalte handia egiten dute. Kontutan hartu beharreko beste gauza bat: Gaur egun diskoetxeak gehiago gara eta urtetik urtera askoz disko gehiago argitaratzen ditugu. Beraz merkatua banatu egiten da. Ez da gauza bera, urtean 25 disko argitaratzea, edota 50 argitaratzea. Gaiez aldatuz, noiztik Ferminen alboan? Bada 1984 urtetik hona. Beti egitasmo desberdinetan: Kortatu, Negu Gorriak, Bertso-Hop disko denda, Esan Ozenki... 84ean Kortaturekin hasi, eta oraindik ere Ferminen biretan, eskenatokiaren alboan... Bai. Garai haietan furgoneta batekin hasi, eta gaur arteko eskenatoki guzti horietan beti alboan egon naizela esan dezaket. Eta beste abentura askotan ere elkarrekin. Zenbat bira elkarrekin? Kortatu garaian kilometroak eta kilometroak furgonetan. Negurekin Latino-amerikara lehen bidaiak, eta Europako furgoneta jipoiak. Fermin eta Dut-ek Gaitzerdi antzerki taldearekin eginiko birak -buruhauste handienak eman dizkidana ziurrenik, muntaia oso konplexua zen eta-, eta Fermin eta Dub Manifest. Zein sentimendu ekartzen dizkizute Kortaturen garai haiek? Garai haietan dena berria zen, kalean sekulako energia zegoen. Eta agian, garai haietako akatsik handiena hori izan zen: Ez jakitea nola bideratu energia guzti hori. Horrenbeste ideia, horrenbeste gauza berri nola bideratu ez jakitea... Nostalgia puntu bat ikusten dizut, lehen ere aipatu didazu garai hartako energia, orain berriz ere.... Nostalgia? Ezta pentsatu ere. Nik nostalgia beti garai haietaz galdezka ari direnei ikusten diet... Ez, ez. Ni besterik gabe zuk bizi izan duzun garai batetaz ari naiz galdezka, eta bietan “garai haietako energia” aipatu didazunez, horregatik aipatzen nuen nostalgiarena. Guk beti aurrera jarraitu dugu! Beti aurrera begiratzen dugu. Zerbait ikasteko atzera begiratzea ez dago gaizki baina beti aurrera egin behar da. Eta nostalgiarik ez... Hemen jarraitzen dugu gauzak egiten ezta? Hala da bai, eta zer gertatu da belaunaldi harekin? Askotan aipatzen da, belaunaldi hura bidean geratu dela. Drogak, HIESA... Bai horrela da. Horregatik esaten dizut, nik pertsonalki belaunaldi horretan ikusten nuen energia ez zela ondo bideratu. Eta kasu askotan energia hori heroinak jan zuen... Eta lagun asko galdu ditugu... Niretzat garai haietan erreferentzia izan zen talde bat: Cicatriz, bada bidean gelditu zen. R.I.P.eko Portu ere bai, Victor Vomito taldeko abeslaria, edo beste hainbeste... Eta koadrilako lagunak... Hamarkada berriarekin batera Negu Gorriak ordea... Bai Negu. Beste garai bat... Eta taldeak ere gauza gehiago eskatzen zuen. Hasteko arreta gehiago. Neguren azken bira Fermin eta bion artean antolatu genuen, gero etorri zen Fermin eta DUT, Fermin eta Dub Manifest, eta hor egon naiz beti... Egia esan behar bada, Fermin Muguruza Dub Manifest taldearen biran Road Manager baten laguntza izan dut eta honek egin ditu taldearekin egin beharreko bidaiak. Galdera hau ez dakit nola egin baina, Esan Ozenki garaietan aipatzen zen; zu zinela, nolabait esatearren, lankideen animuak hozten zituena. Zugatik ez balitz askoz disko gehiago aterako zituela Esan Ozenkik alegia. Zuk jar-tzen zenuela frenoa… Nik uste ez dudala paper hori izan, nire ustez denborarekin denok ikasi dugu. Inoiz ez da jakiten zerk funtzionatuko duen eta zerk ez. Baina ikasi egiten duzu, gustuko dituzun talde batzuen diskoak kaleratzeko, alboan asko salduko duen beste talde bat behar duzula, etekinak utziko dituen talde bat. Gustuko dituzun horien galerak konpentsatzeko. Eta hor gabil-tza labanaren hertzean beti. Mundu hau oso zaila da. Urte batean arriskatu hiru talde berrirekin, eta saltzaile on ditugun horien diskoen etekinak ez badira uste bezain onak izan, edota beren buruak ordaintzea besterik ez bada egiten, ia kilo askotako zuloa egin duzu. Ba al dakizu medioentzat diskoetxerik konplikatuenetako bat zaretela. Adi Metak-en, eta Esan Ozenkiren, produkzioak beste zerbaitetarako erabiltzearekin, irrati kuña bat egiteko esaterako, edo beraiek proposatu ez duten abesti bat singletarako aukeratzearekin.... Dena kontrolatu nahi duzue... Guretzat hori da hitza: Kontrola. Ardura handia dugu ekoizten dugunarekiko. Ez dugu onartzen esate baterako; gure kantuak egilearen baimenik gabe iragarkiak egiteko erabil-tzea. Gure ustez, taldeari begirune handia zor zaio. Horregatik saiatzen gara ekoizpenen alderdi guztiak zaintzen eta kontrolatzen. Egiten denaren gainean kontrola eta lana. Gu langile batzuk gara, gaur, orain hemen bakarrik harrapatu nauzu, baina garai honetan edozein momentutan, agian hemen lankide bat baino gehiago gaude. Guk ordu asko sar-tzen ditugu, ez dakit ondo edo gaizki, baina orduak behintzat sartzen ditugu. Baina horri ez badiozu kontrola gehitzen, alferrikakoa da. Kontrola funtsezkoa da. Kontrol kontuak aipatu ditugunez, Neguren despedidako hiru kontzertu haiena zer izan zen? Hura ba al zegoen kontrolatzerik? Ez dakit zenbat mila lagun, bi egunetan sarrerak agortuta... Horrenbeste jarraitzaile al zuen Neguk? Erreala al zen kontzertu haietan gertatua? Hura ikaragarria izan zen. Gu gara gehien harritutakoak. Printzipioz Baionan bat egiteko asmoa genuen, eta beste bat Donostian. Hasiera batean Iparraldean egitearena, Donostiakoa agian Frantziatik etorriko zen jendearentzat urrutiegi geratuko zelako zen. Iparraldekoentzat ez, baina Toulouse edota Parisetik zetorren jendearentzat agian bai... E-mailak jasotzen hasiak baikinen... Hura eromena izan zen. Egun horietan bulegoa erabat blokeatua zegoen, ez e-mail, ez fax, ez telefono... Jendeak nonbait azken epai hori ospatu nahi zuen... Guretzat urrezko brotxea izan zen, bai Negu eta bai Esan Ozenkirentzat. Galindoren asunto harekin, momenturen batean egon al zinaten benetan akojonatuta? Bai. Hasieran. Salaketa jaso genuenean oso gogorra izan zen. Hasieran ez duzu ehuneko-ehunean sinesten. Ezin duzu imajinatu zer gertatuko den, eta garai haietan Esan Ozenkik ez zuen ezer gainera, masterrak besterik ez. Hori eraman izan bazuten, ezer gabe geratuko ginen. Arriskua handia zen. Gero epaiak iristen hasi zirenean lasaitzen hasi ginen, baina oso prozesu luzea izan da... Urte askotako saltsa izan da... Eta guzti horrek diskoetxeari inolako abantailarik ekarri al dio... Inongo abantailarik ez! Ez baita batere atsegina izan lanean jardutea jakinik, epaia kontrakoa suertatuz gero behar bada dena alferrik izan zitekeela. Hori bai, jaso genuen elkartasun guztia neurtu ezina izan da eta benetan eskertzen dugu. Aitzin egiteko adina adore eman baitzigun. Eta orain zer dela eta Esan Ozenkitik Metakerako aldaketa? Hor gauza asko elkartu dira: Guk beti gauzak hasi eta bukatu egin ditugu. Eta mahai gainean genuen puzzle horretan pieza batzuk elkartzen ziren. Bat, Esan Ozenki Negurekin hasi zela eta orain Neguren isiltzearekin ba... Gero, Ferminek duela urte pare bat aipatu zidan diskoetxearena utzi egin nahi zuela, bere musika eta bere biretaz arduratu nahi zuela bakarrik, eta albo batera utzi diskoetxearen koordinazio lana. Bere burua gaur egun musikari bakarrik ikusten duelako. Bilerak egin genituen gainontzekook, eta denon artean erabaki genuen Esan Ozenki gelditzea. Aurrerantzean Esan Ozenki argazki baten modura erakustea. “Hau izan da Esan Ozenki” esatea. Hau ezin du inork ukitu. Hasiera eta bukaera du. Gero Metakekin funtsezko gauzak ez dira aldatuko, aurreko taldeek jarraipena izango dute hemen, eta etorriko diren berriek ere bai, baina... Uzterik pentsatu al zenuten? Ez. Argi genuen jarraitu behar zela. Buelta asko eman genion nola jarraitu behar genuenari, Esan Ozenki berarekin, beste izen batekin... Baina aurrera seguru. Izen aldaketak askatasun gehiago eman behar zigula ikusten genuen, gure ustez asko identifikatzen direlako Fermin eta Esan Ozenki izenak. Zilegizkoa iruditzen zitzaigun Fermin ez bazegoen, Esan Ozenki ere ez egotea... Baina saiakera hau egin behar genuela oso argi genuen. Eta horretan gaude.... Eta Esan Ozenki barnean zenuten Gora Herriakekin zer gertatuko da orain? Horretarako ere baditugu proposamen ba-tzuk, eta orain aztertzen ari gara noizko... Nire asmoa da, gabonetarako ez bada, ea datorren urteko lehen hilabeteetarako zerbait egiten dugun.... Multinazional askok beraiek sortzen dituzte taldeak, edota beraiek ematen die nahi duten ukitua beren taldeei. Asko salduko duen “produktu” bat kaleratuko al zenukete zuek, nahiz eta zuen estiloarekin ez joan gehiegi? Ba ez, nik behintzat ez dut Metak horrela ikusten. Gu ez gaude halako “produktuak” fabrikatzeko. Askoz ilusio handiagoa egiten dit, beste taldeetako musikariak elkartzen dituen proiektuak ikusteak. Adibidez orain kriston bonba daukagu gabonetarako: Kuraia. Proiektu honetan daude, Corazon del Sapo-ko Fernando, Galder eta Joseba DUTekoak, eta Mikel “Anestesia”. Punkaren seme guztiek flipatu egingo dute talde honekin. Oso proiektu indartsua daukate, eta hor bai dagoela sinergia bat. Eta hau orain arte zer dela eta erabaki ezkutuan, inon ezer zabaldu gabe? Ja! Ja! Ja! Hau orain kontatzen dizut liburua ez delako gabonak arte argitaratuko... Gustatzen zaigu gauza bakoitzari bere momentua ematea. Hori orain publikoaren aurrean kontatu nezakeen, baina ez, orain beste gauza batekin gaude, mimatu dezagun orain eskuartean duguna. Eta gero ikusiko dugu. Disko bakoitzak bere momentua dauka, eta hori errespetatu egin behar da, gauzak nahasten hasten bagara... Nik sekulako ilusioa dut Kuraia izeneko proiektu honetan, beno besteekin ere bai, baina hau zerbait bitxia da, oso lagunak ditut denak... Halako gauzak, beste talde prefabrikatu horiek baino nahiago ditut. Konturatu naiz, lehen beste diskoetxe batzuetan zirenak, orain “etxeratzen” ari zaretela; Jabier Muguruza, Betagarri, Ruper Ordorika... Halakoetan bila joaten al zarete? Ez, bueno... Esan Ozenki diskoetxean egon dira denak. Betagarri betidanik oso inguruko taldea izan da. Triku, beren ekoizlea, oso laguna dut. Kakik ere lagunak ditu taldean. Gainera, oso talde langilea da, oso antolatua, autogestioan sinesten dute... Beti oso gainean daude, eta guk hori eskatzen diogu talde bati. Eta orain artean ez dugu ezer egin izan beti zerbait genuelako, edo guk edo beraiek, eta orain azkenean lortu dugu... Bategitea... Eta Ruper? Beti izan gara bere jarraitzaileak. Eta zuzeneko diskoaren grabaketaren berri izan genuenean hara joan ginen denok gure interesa azaltzera. Azkenean lortu genuen. Eta orain Metaken eskutik Ruper-en disko berria kaleratu izana ohore bat da guretzat. Zein da “zuen” talde eta bakarlariek gehien egiten dizuen kritika? Bueno, gure sistema oso argia da. “Glasnost” deitzen diogu, Gorbachov-ek bezala. Guk banatzaileen orriak erakusten dizkiegu. Hainbat salmenta, hainbat gastu. Beraz, hainbat irabazi edota hainbat galera. Kritikak? Guk gehien jaso dugun kritika ziurrenik, kontzertuak antolatzeko bulego bat falta zaigula izan da. Management bat. Horren falta ikusten dutela. Eta ni saiatu izan naiz, lagun batzuekin, enpresa satelite bat sortzen baina orain artean ez da atera izan... Baina hori bai eskatu izan didatela askotan. Baina nik uste ez dakitela zer den horrekin eskatzen dutena, hori gu orain hemen garenontzat, eromena litzateke. Su Ta Gar gaur egun edozein euskal diskoetxerentzat karamelu bat da, zer dela eta orain “kanpoan”? Bilera batzuk izan genituen, eta hurrengo diskoa egiteko hauek jartzen zizkiguten baldin-tzak, guk Esan Ozenkin ezin genituen bete. Beste mota bateko kontratua eta beste baldin-tza batzuk nahi zituzten. Eta, guk inoiz ez dugunez inor lotu izan, guk kontratuak beti disko bakar baterako egiten baititugu, Su Ta Gar-ek hemendik kanpo zer zegoen ikusi nahi zuela esan zuen, eta Marinok (Goñi, GOR diskoetxekoa) eskainitakoa hartu zuten, eta bueno... Orain zer moduz konpontzen zarete? Gure arteko harremana gaur oso ona da. Urte guzti hauetan hemendik joan diren bakarrak Su Ta Gar eta Lin Ton Taun izan dira, beraz gaizki-gaizki ez dugu egingo...Ez? Eta zeuk aipatzen duzunez Lin Ton Taun-ena... Guretzat kriston paloa izan zen. Urte hauetan zerbait ikasi izan badut; indarra duen talde batekin, beste berri bat bultzatu behar dela izan da. Eta Negurekin kriston saiakera egin genuen Lin Ton Taun bultzatzen. Espainiar Estatuan bira bat egin genuen, eta Neguk sekulako ahalegina egin zuen hura bultzatzen, gero horrek ez du ezer esan nahi, baina bueno… Gure bihotzean etorkizunerako talde bat zen, eta gero atera eta bidean geratu ziren, ez han, ez hemen… Beno, diskagintzan asko ari dira gauzak aldatzen, nola datoz zuentzat garai berriak? Gure ustetan internet da tresna oso garran-tzitsua. Jende askorengana iristeko aukera ematen baitigu. Jendeak ia kalera irtetetik paso egiten du, eta guk interneti esker dena bidali diezaiokegu etxera... Nik uste web orriari zein beste baliabide berriei arreta handia eskaini behar zaiela. Eta hau enpresa bat denez, inoiz ikertu izan duzue zuen “parrokia”? Zuen entzuleak nolakoak diren? Beste erronka garrantzitsu bat da hori; nola mantendu harremana jendearekin. Jendearen kezkak zeintzuk diren jakitea. Eta bueno, modu bat Neguren Brigadena izan da; ia hiru mila laguneko zerrenda bat baitugu. Eta agian ez denekin, baina askorekin beti izan dugu kontaktu bat, eskutitzen bidez, edo telefonoz... Orain e-maila erabiltzen dugu. Jendeak iritziak ematen dizkigu. Kontutan izan, diskoetxea eta entzuleen artean bana-tzaileak eta dendak daudela, alegia, normalki guk ez dugu ikusten nork etxeratzen dituen gure diskoak. Internetek, neurri batean, gabezi hori gainditzeko aukera eskaintzen digu. Hemengo talde asko kanpora jotzera joan izan denean askotan zorrak egiteko izan da, zein sentidu du orduan zuk horrenbeste bultzatu izan dituzun kanpoko bira horiek egiteak? Ezinbestekoa da. Zure diskoa saldu nahi baduzu, zuzenean jo behar duzu. Hori lehen maxima da!!! Esaterako zuk Frantziako bana-tzaileari diskoa bidaltzen diozu, baina zurearekin batera auskalo zenbat gehiago jasotzen dituen. Eta banatzaile horrek zure diskoa dendetara eramatea nahi baduzu, zuk han kontzertu bira bat izateak asko laguntzen du. Eta horren ondorioz sortzen diren elkarrizketek, eta guzti horrek... Hori ezinbestekoa da! Hemen gelditzen bazara, ez kontzertu, ez disko, ez ezer.... Banatzailearen gaia asko, baina benetan asko, zaindu beharreko zerbait da. Baina nire ustez, laguntza ekonomikoak behar dira kanpora baldintza minimo batzuetan irteteko. Eta disko dendak nora doaz? Internet-ekin, hipermerkatuen salneurriekin, zein da disko denda txikien geroa? Ferminekin batera izan dudan beste proiektu bat Bertso Hop izan zen. Eta ikusten genuen nola zihoan dena. Jendeak gero eta gehiago, kultura olio eta arrozarekin batera erosten du. Hipermerkatuetan dena duzulako, eta merkeago. Beraiek agian ez dute dirurik irabazten kultur artikuluekin, edota agian galdu ere egiten dute, baina hori beraientzat amu bat da, gero beste artikuluekin berreskuratzen dutelako hor galdu dezaketena. Eta niri kriston paloa ematen dit, izan ere guretzat oso garrantzitsuak izan baitira denda txiki horiek, Zuloa Gasteizen edota Baga-Biga Ordi-zian...Denda mota hauetan duzu benetan talde berriak ezagutzeko aukera, berauen musika entzun, dendariarekin gauzak komentatu... Eta SGAErena? Euskal “SGAE” bat posible da? Beno SGAE elkarte bat besterik ez da, ez da monopolio bat. Handiena esatera nioan baina ez, bakarra da. Eta hemengo SGAE bat sortzea teorikoki posible da, gainera nik uste dut momentu honetan helburu bat izan behar dela. Ez dut uste musikari edo autoreen esku soilik geratu behar duen gai bat denik. Ez baita beraientzat bakarrik izango onuragarria. Gai honen inguruan mintzo asko baina ekin-tza gutxi dugu. Bien bitartean denborak aurrera egiten du eta Madrilen SGAEk eta Parisen SACEMek erabakitakoari so jarraitzen dugu. Irrati, telebista eta egunkarietan ager-tzen den musika kuota bidez kontrola-tzearena beste soluzio bat dela esan izan duzu behin baino gehiagotan. Hau da, medioetan jartzen den musikaren por-tzentaje bat, bertako hizkuntzan izatera behartzearen aldekoa zara. Bai Euskal Egileen Elkartearena bezain garrantzitsua nire ustez. Beste herrialdeetan egiten da. Esaterako Frantzia, Kanada eta Kataluniako medioetan jartzen den musika kopuru jakin batek bertako hizkuntzan izan behar du, eta hemen zergatik ez? Musikaren BEZa jaistearekin batera, Euskal Egileen Elkartearena eta kuotena konpontzea gure-tzat, giltza oso garrantzitsuak dira. Eta kuotarena bakarrik ez, noizko musikari buruzko benetako saio bat telebistan? 2001, ABENDUA
Joseina Etxeberria

Documento sin título


RAFA ACEVES Berpizkundeko gizona
Zinemarako, antzerkirako zein telebistarako egin du lan, baina ezaguna da Txuma Murugarren edo Petti laguntzen dituelako tekletan. Mamba Beat talde bilbotarraren tekla-jolea ere bada –bigarren diskoa grabatzen ari dira–, eta Bilboko jatetxe ezagun batean urteak eman ditu bertako afariak musikaz laguntzen, “hori baita fakturak ordaintzen dituena” esan digu. Bitartean, Rafa Aceves jazz hirukotea gidatzen du, heziketa bereziko umeei musika eskolak ematen dizkie eta bere azken proiektuan, “Mirande Cabareta”, Txuma Murugarren eta Edorta Jimenez laguntzen ditu, literatura, antzerkia eta musika uztartzen dituen muntaian.

footer