entzun.com

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Elkarrizketak

bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Iaki Esnaola 2005-10-14

BERRI TXARRAK musikaren semeak

Jaio Jaio

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Lotura erlazionatuak
Zerua goibel eta autobusa Lekunberrira bidean. Gaurkoan, aitzakiak Jaio.Musika.HiL du izena; Berri Txarrak taldearen bosgarren lana. Beraz, nafarrekin dut hitzordua. Kilometroen joan etorrian, tituluaren esanahia deszifratu nahian nabil. Baina, errepideak logura sortzen dit. Lanbro-leihoetatik begira, Lizartzako kartel urdinAk eta Beteluko urak ikusi ditut. azkenik, Lekunberrin nago. Nire zain Nahi Ta Nahiez taldean ere kide izandako Gorka Urbizu eta Aitor Goikoetxea. Neke aurpegia duten bi fenomeno. Denbora galdu gabe, kafetegi barrura sartu, lekua hartu eta elkarrizketari ekin diogu.


Solasaldiaren mamian barneratu aurretik hitz egin dezagun Libre diskoaz. Duela bi urte atera zenuten arren Rock Zone aldizkariak Estatuko disko onena izendatu zuen iaz. Lorpen honekin batera zer nolako emaitzak izan ditu diskoak?

Gorka (G): Balantzea oso positiboa izan da. Egia esan, beste aurrerapauso bat izan da gure ibilbidean. Esan daiteke taldearen konfirmazioa izan dela bide asko ireki baitizkigu kanpora begira. Hau da, oso harrera ona izan du kanpoko prentsa eta publikoan. Honez gain, Euskal Herri mailan egonkortu gaituen diskoa izan da. Azken batean, Libre diskoa aurkezpen txartel gisako bat izan da azken bi urte hauetan.
Aitor (A): Rock Zone aldizkariarena harritu gintuen ezustekoa izan zen. Euskal Herritik kanpo zure diskoa onena bezala hautatzen dutenean harritu egiten zaitu, are gehiago gure hizkuntzan egiten ez den aldizkari bat denean. Gainera, aldizkaria oso gogoko dugu eta eskertzekoa da zure lana txalotzea.

Lorpenak izan dituzue, baina baita galerak ere. 2004an Aitor Oreja gitarra joleak taldea uztea erabaki zuen. Laukotea hirukote. Nola asimilatu zenuten egoera?

A: Hasieran kolpe latza izan zen. Hamar urte pasatzen dituzunean pertsona batekin eta taldea uztea erabaki duela jakitean gogorra egiten da. Gainera, talde bezala oso elkartuta egon gara beti. Kontua da Orejak ezin zuela guk jarri nahi genuen martxa horretan jarraitu. Hori bai, ez zen inolako haserrealdirik egon. Esan bezala, laukote izatetik hirukote izatera pasa ginen. Hasieran beldur asko genuen, baina abesti berriak egin eta lehenengo kontzertuak ematearekin batera konfiantza hartzen joan ginen. Aurrerapauso arriskatu bat izan da.

Nola egokitu laukote baten abestiak hiruk jo ahal izateko?

G: Bueno, nik uste dut kantuek badutela teknika eta konponketen gainetik izpiritu bat. Hori bagenekien eta suposatzen zuen kantuak moldatu zitezkeela. Zenbait abesti alde batera utzi behar izan ditugu zuzenekoetan asko sufritzen baitut gitarra jotzearekin batera abesten dudanean. Azken batean, kantuek badute karisma bat eta laurekin edo hirurekin jo zenbait gauza alda daitezke, baina izpirituak hor jarraitzen du.

Sarrera honen ondoren, Jaio.Musika.Hil lan berriaren inguruan mintzatzeko garaia da. Lehenik eta behin, zein da izenburu deigarri honen esanahia edo mezua?

G: Bueno mezua musikariei eginiko omenaldia litzateke. Askotan ikusten dugu musikari asko daudela, eszena bat dagoela, moda bat ere..., baina azkenean galtzen dugu ikuskizun horren funtsa zein den: musika. Gu oso musikazaleak gara eta badugu ardura musikala. Uste dut argi geratu dela gure ibilbidean.
A: Azken finean, gure oinarri pertsonala adierazten da hiru hitz horietan. Suposatzen da denak jaio eta hil egingo garela eta guretzat bizitzaren ardatza musika da. Eta musika egiten ari zaren momentu horietan, musika entzuten edo ikusten ari gara. Egia esan, pertsonalki guretzat egunaren hein handi bat behintzat musikan doa.

Interpretazio ezberdinak sor ditzake izenburu honek...

G: Egia da. Joko asko ematen du izenburuak. Hiru hitz dira eta hiru gara orain taldean.
A: Bestalde, bada jendea hil hitzan oinarritu dena eta uste duena taldearen azkena gertu dagoela. Baina ez da horrela.

Bitxikeri gisa, bazen 80. hamarkadan The Godfathers izeneko talde bat zeinak Born, School, Work, Death izena jarri zion euren disko eta abesti bati. Ba al du loturarik zuen izenburuarekin?

A: Taldea ezagutzen genuen, baino izenburuak ez du loturarik.
G: Metallicak ere egin zituen Birth, School, Metallica And Death delako izena zuten kamiseta batzuk. Kasualitate hutsa.

Grabaketari dagokionez (lehen urratsa), Nafarroako baserri bat hautatu zenuten zuen bosgarren diskoa egiteko. Zer dela eta?

A: Disko berria grabatzea erabaki genuenean, pentsatu genuen lehen gauza zerbait ezberdina egitea izan zen. Jada lau disko genituen estudio batean grabatuak, estudio ezberdinetan, jende ezberdinarekin eta denak soinu ezberdin batekin. Beste zerbait bilatu nahi genuen. Guretzat garrantzitsua da abestiak ezberdinak izatea, baina baita ere freskotasun bat bilatzea grabatzerako orduan. Oraingo honetan ere, pertsona ezberdin batekin egitea pentsatu genuen. Kasu honetan, Karlos Osinaga Txap-ekin eta toki ezberdin batean: baserri bat. Orain arte ikasi dugunaren arabera, badakigu espazio zabalek joko gehiago ematen dutela. Arrazoi honekin batera, lasaitasuna izan zen baserri bat aukeratzeko oinarria eta lagun batena zela.

Hortaz, zerbait freskoa, ezberdina bilatzen zenuten...

G: Talde batek beti du presioa disko berri bat egiterako orduan. Oraingoan, taldea hirukoa dela, aurreko lanak izandako oihartzuna etab., bageneukan presio bat. Lehenengo erabakia Ed Rosekin grabatzearena izan zen. Hasieran, grabaketa eta nahasketa Kansasen burutzea erabaki genuen. Gerora, gure kabuz lasai grabatzea hobetsi genuen eta gero hara eraman. Egia esan, esperimentu nahiko arriskatua izan da bosgarren diskoa izateko.

Aipatu bezala, Karlos Osinaga Txap izan da grabazioaren arduradun eta teknikari. Pozik zaudete berarekin batera famili giroan lortutako emaitzarekin?

G: Grabaketa oso erosoa izan zen. Eta Txap musikari bezala asko gustatzen zitzaigun Lisab zaleak garelako eta ohore txiki bat zen. Honez gain, Peiremansen lan egin genuen berarekin eta pertsona bezala ezagutzeko aukera izan nuen. Bera ere arrisku zalea da eta hori kontutan geneukan. Gainera, hasieratik abentura kontatu genionean prest agertu zen. Bestalde, disko honetan gauza asko probatu ditugu. Gitarra, bateria, soinuaren aldetik esperimentuak egin ditugu. Beste teknikari batzuk oso kontserbadoreak dira, musikari batzuk ere. Azken batean, soinua bigarren mailako gauza bat da beti. Kantuek dute garrantzia gehien eta alde horretatik lasai geunden.
A: Bertan entzun genituen emaitzekin gustura geratu ginen, ez genuen konplikaziorik izan.

Grabaketak amaituta, Nafarroa kuttuna utzi eta Ameriketara ihes egin zenuten lan berria nahastera. Kansas estatuko Eudora hirian Ed Rose ekoizle ezagunak duen estudioan izan zineten diskoa nahasten (bigarren urratsa). Nolatan sortu zitzaizuen aukera?

A: Lehen esan dugun bezala, gu oso musikazaleak gara eta halakoak garenez disko piloa erosten duzu, estilo ezberdin asko entzuten dituzu eta estilo horietan ere ekoizle asko ezagutzen dituzu. Adibidez, guri hasiera hasieratik gustatu izan zaigu The Get Up Kids taldea. Baita beraien soinua ere, nahiz eta antzekotasunik ez izan gure taldearekin. Gauzak honela, Ed Rosekin Internet bidez jarri ginen harremanetan. E-mail batzuk bidali genizkion, berak esan zigun diskoa bidaltzeko, bidali genion eta ikaragarri gustatu zitzaion. Gauzak honela, Kansasen nahasteko aukera sortu zen. Gero hara joan ginen eta esperientzia oso aberasgarria izan da. Motza eta aberasgarria. Bost egunetan eginiko lan bat da, kontuan izanda ez genuela ezertaz ezagutzen.

Zergatik Ameriketan eta ez Euskal Herrian?

G: Ez hobeagoa edo txarragoa delako, baizik eta kanpoan nahi genuelako probatu ikuspegi ezberdin bat emango zigulakoan. Ed Rose zegoen gure kuttunen zerrendan, talde askorekin lan egin duelako. Gure musikarekin zer egin zezakeen probatu nahi genuen.

Ongi elkar ulertu al zineten?

A: Egia esan, hasieran pertsonalki ez ginenez ezagutzen pixka bat hotza izan zen harremana.
G: Oso serioa da (barreak).
A: Bost egunetan egindako lan guztia kontutan hartuta eta azkeneko egunean agurtzeko ordua iritsi zenean jada ikusi genuen erlazio mota bat lortu genuela.

Zer suposatu du zuentzat bere mailako ekoizle batekin lan egiteak?

G: Esperientzia on bat. Alde batetik, asko ikasi dugu berarekin eta bestetik ohore bat izan da Ed Roseri gure diskoa asko gustatu izana. Tipoa harritua zegoen, berak esan zuen azken urtean grabatu zituen abesti onenak gure diskoan zeudela. Ez dago ongi guk esatea, baino guretzako bere hitzak oso garrantzitsuak dira. Beno eta betikoa, gure hizkuntza oso arraroa egiten zitzaiola, beti ingelesez abesten duten taldeak grabatu izan dituelako.

Gerora, New Yorkera bidali zenuten diskoa bertan masterizatzeko (hirugarren urratsa). Zeinek burutu du lana?

G: Turtletone Studiosetako Mike Fogsemkempek burutu du. Egia esan, honako hau jada ez zen gure esku egon. Ed Rosek normalean berarekin lan egiten du eta esan zigun gusturago geratuko zela berak masterizatuko balu. Gero ikusi genuen zerrenda bere web orrian eta Red Hot Chili Peepers eta Madonnarekin lan egindakoa da. Pentsa, ezin ezetzik esan.

Amerikar kutsua itsatsi al zaio?

G: Nik ez dut uste (barreak).
A: Diskoa behin bukatuta entzun dugunean ez diogu soinu aldetik ezberdintasun askorik ikusi.
G: Hasiera batean bai ikusten zela. Hemen baditugu bizio batzuk grabatu eta ekoizteko orduan eta han beste ikuspegi bat dute. Baina grabaketa guztiak eginda joan ginen, beraz gutxi alda zitekeen. Oso ezberdina izango litzateke dena han egin izan bagenu.

Jaio.Musika.Hil lanean hamabi kantu berri entzun daitezke. Zuen web orrian irakur daitekeen Berri Txarrak garapen geldiezin batean murgildua aurkitzen da esaldi honen isla al dira?

A: Garapenaren abiada batzutan beste batzutan baino handiagoa izango da. Baina nik uste dut beti aurrera begira gabiltzala.
G: Talde bezala esan daiteke gure soinu propioa lortu dugula, baina gure soinu propio horren ezaugarrietako bat etengabeko aldaketa da. Baliteke kontraesan bat izatea, baina nire ustez halaxe da. Gainera, ez da bilatutako eboluzioa izan, baizik eta talde bakar batean aritzea txiki geratzen zaigulako. Hau da, guk entzuten dugu metala, hardcorea, folk musika (estatubatuarra asko), 80. hamarkada gogora ekartzen duten taldeak, talde zaharrak eta abar. Guk talde bakarra daukagu (barreak), orduan zaila da eragin guzti hauek gure musikan sartzea. Hori bai, ez dugu talde berbenero bat izan nahi. Eraginak gure terrenora eramaten saiatzen gara.

Egia esan, aurreko diskoarekiko garapenik bada. Erritmoa lasaitu egin da zenbait abestitan eta, oro har, intentsitaterik galdu gabe, abestiak inoiz baino melodikoagoak dira. Zein faktorek eragin dute disko honen emaitzan?

A: Nik uste dut, urteak pasatu ahala geroz eta konplexu gutxiago ditugula musika egiterako orduan. Honek ez du esan nahi aurrekoan ez genuenik. Azken diskoaren konposaketan ikusi dudana da, abestiak ere askoz lasaiago atera direla beste batzuetan baino. Baina abestiak lasaiagoak ote diren, ez dakit. Bestalde, oso disko ezberdinak dira bostak. Baina gero zuzenean jotzen duzunean, badaude abesti asko diskoan hain lasaiak diruditenak eta zuzenean ez direnak horrenbeste. Zuzenean, metal edo hardcore zaina ateratzen zaigu askotan (barreak).
G: Egia esan, ez da ezer bilatutakoa. Horrela atera dira kontuak. Igual hirukotea izateak eragina izan du. Bigunxeagoa dela, ba agian bai, eta letretan amorru gutxiago dagoela, baita ere. Baina autokritika gehiago ere badago. Azken finean, ezberdina da.

Zuek nola definitzen duzue Jaio.Musika.Hil lana?

G: Definitzeko nahikoa zaila da. Gainera, topiko bat izan arren, orain gaude momentu batean diskoa dezente entzun duguna, baina kantuak jaio egin dira eta ikusi behar da nola hazten diren. Gerora, zuzenekoetan ikusi behar da zein harrera izaten duten. Kantuak asko aldatzen dira atera eta urte erdira.
A: Adibidez, niri lasai hitza ez zait egokia iruditzen. Nik ez nuke lasai esango. Niri ez zaizkit abesti lasaiak iruditzen, geldoagoak agian? Jotzeko orduan ere disko trinkoagoa izan da honako hau. Esaterako, diskoko lehen abestia egin dugun motzena izan arren oso trinkoa da.

Asko dira zuen musika etiketatzen saiatu direnak. Estilo ugari aipatu izan dituzte: hardcorea, metala, emoa, stonerra... Funtsean denak datoz bat esatean oinarri rockero bat duzuela. Etiketatu gabe, zein doinu bereizten edo bereizi nahi dituzue zuen musikan?

A: Guri estiloak baino gehiago, taldeak gustatzen zaizkigu. Gertatzen dena da talde bat izan ohi dela estilo baten ikonoa. Adibidez, Queens Of The Stone Age-ren zaleak gara, baina nik ez nuke esango stoner zaleak garenik ezta gutxiago ere. Bestalde, Weezer zale amorratuak gara. Dance-rock taldeekin ere interesatu gara. Entzuterako orduan oso irekiak gara. Eraginak ez dira beti izan behar zuk lortutako emaitzaren berdinak. Gauza bat da entzuten duzuna eta beste bat da entzuten duzunaren nahasketa handi horrek eragiten dizuna.
G: Jendeak askotan nahastu egiten ditu eraginak eta gustuak. Estiloen gainetik, musika dago.

Musika albo batera utzi eta eskaini diezaiogun tarte bat abestien hitzei. Aurreko diskoetan bezalaxe abesti intimistak, errealitate krudelaren kritika jasotzen duten abestiekin batera bildu dituzue. Oraingoan, zein gai jorratu dituzue?

G: Gure abestietan musikak markatzen du letrak nondik nora joango diren. Gainera, ez dugu sekula egin letra bat musikaren aurretik. Disko berriko letrei dagokienez, amorru gutxiago dago eta horrek eraman gaitu letretan ere beste metafora batzuk bilatzera. Bestalde, politika gaien inguruan nik uste dut esan ditugula gauza batzuk arriskatuak, agian jendeak ez dituenak horren ongi hartuko. Gaiez gain, Eduardo Galeanoren testu bat euskaratu eta moldatu dugu abesti baterako.

Gai aldaketa. Libre diskoan bezalaxe kolaborazio bakar bat sartu duzue lan berrian. Oraingo honetan, Tim Mc Ilrath-en mailako abeslari nomada baten kolaborazioa izan duzue: Deabruak Teilatuetan taldeko Aritz. Nolatan bururatu zitzaizuen?

A: Deabruzale amorratuak izan gara beti. Bestalde, kolaborazioen gaiak amorru asko ematen digu, batez ere jendeak galdetzean ea zeinek kolaboratuko duen hurrengo lanean. Gure disko batean pertsona batek kolaboratzeko asko gustatu behar zaigu. Ez da besterik gabe sartzekoa izango.
G: Esan bezala, oraingoan Deabruak Teilatuetan taldeaz gogoratu gara, zaleak izan garelako. Honela, omenaldi txiki bat egitea otu zitzaigun. Honekin batera, Aritz zertan zebilen jakin nahi genuen eta ea prest egongo zen abesti batean parte hartzeko. Berak baietz esan zigun eta gustura geratu gara denak.

Diskoa kalean duzuela, kontzertu biraren bat egiteko asmoa izango duzue. Euskal Herria ardatz gisa hartuz edota mugak zabalduz?
A: Ez dago mugarik jada (barreak). Nik uste dut Euskal Herria beti izango dela ardatza. Gure eremu naturala da.
G: Bestalde, badaukagu aukera orain arte egin ez ditugun birak egiteko. Denbora gehiago daukagu. Adibidez, azaroan bagoaz berriz ere Estatu Batuetara eta Mexikora. Orain badauzkagu Kanariar Irlak eta Andaluzia, orain arte lanarengatik ezin genituenak egin. Baina orain hala nola moldatu gara. Azken batean, gure asmoa da Euskal Herrian kontzertu batzuk eskaintzea erantzuna ikusteko eta gero kanpora egingo dugu. Gogoa dugu berriz ere Kataluniara joateko, aurreko diskoarekin interesa piztu genuelako. Horrez gain, Madrilera ere itzuli nahi dugu.

Madril aipatu duzula, zer gertatu zitzaizuen azkeneko biran?

G: Berez, Madrilen jotzeko aukera izan genuen, baina arrazoi eta presio ezberdinengatik ezin izan genuen jo. Baina bira amaitze aldera, oraindik arantza sartua genuen eta Madrilen kosta ala kosta jo behar genuen. Madrilen bertan areto guztiek debekatua zuten gu hartzea, eta ondorioz gertu zegoen Majadaonda herriko Merkatal Zentro batean jo genuen.
A: Bertan eskaini genuen kontzertua iragarri gabe. Soilik Basque Electric Music jartzen zuen kanpoan, eta hala ere seiehun pertsona sartu genituen. Giro bikaina sortu genuen.

Proposamen berririk eskainiko al duzue taula gainean?

A: Itxurari ez diogu sekula inolako garrantzirik eman eta ez dut uste emango diogunik. Baina beti gustatzen zaizkigu detaile txikiak sartzea. Orain hirukote gara eta aukerak badaude.

Zein diskotan oinarrituko dituzue zuzenean joko dituzuen abestiak?

G: Problema handi bat dugu honen inguruan. Jada bost disko dauzkagu eta jendeak klasikoak eskatzen dizkigu.
A: Normalean egiten duguna da disko berri bat ateratzean oinarri bezala hartzea zuzenekoei begira. Kasu honetan, Jaio.Musika.Hil diskoko abestiak protagonista izango dira.

Honen haritik, zergatik utzi zenuten lehen diskoko abestiak jotzeari?

G: Baliteke baten bat berreskuratzea (barreak). Ez sartzearen arrazoia afinazio kontu bat izan zen. Baina tira, jendeak askotan eskatzen dizkigu eta ezustekorik egon daiteke.

Bestalde, kontuan hartuta ia hamabi urteko bidea egin eta bost disko kaleratu dituzuela, pentsatu al duzue zuzenekorik ateratzea edo modan dagoen DVDrik?

G: Ez gara zuzeneko zaleak.
A: Bestalde, kontzertu guztietara kamara txiki bat eramaten dugu. Saiatzen gara gauzak biltzen, kontzertuak eta abar grabatuz (barreak). Honela, posible da etorkizunean DVDren bat kaleratzea.



Bira latinamerikarra: Mexiko-Nikaragua

Abuztu amaieran hasi eta irailaren lehen egunetara bitarte, Mexiko eta Nikaraguan izan zarete. Nolatan sortu zen aukera?

A: Beno, guzti hau izan zen Mexikon bagenuelako ezagun bat. Honela, Mexikon jotzeko hitz egiten hasi ginen eta Estatu Batuetara gindoazela aprobetxatuz, zerbait prestatzea erabaki genuen. Hasiera batean, Mexiko iparraldean jo behar genuen, gero D.F. hiriburuan jotzeko aukera atera zen, gero Tolucan jotzeko aukera, eta horrela joan zen mutil baten laguntzaz. Gerora Nikaraguan, gure anai-arrebekin lotura handia duen neska bat bizi zen eta bertan jotzeko aukera ere sortu zen. Egia esan, oso kontent gaude bertan bizitako esperientziarekin.

Denera zenbat kontzertu eskaini zenituzten?

G: Mexikon hiru kontzertu eman genituen eta hiruak oso ezberdinak. Nikaraguan berriz, bost baino gehiago (barreak). Bizipenak gure web orriko weblogean irakur daitezke xehetasun gehiagorekin.



2005, URRIA AZAROA
bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Erlazionaturiko edukiak
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.