entzun.com

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Elkarrizketak

bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
MIKEL LIZARRALDE 2004-04-05

MORAU talde gorputza

"Txukalda" du izena Morau ta Agotak eginiko lanak "Txukalda" du izena Morau ta Agotak eginiko lanak

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Bere ibilbideko pausorik garrantzitsuena eman duen uste sendoarekin itzuli da Andoni Tolosa Morau. Agotak taldeak lagunduta, Txukalda diskoa kaleratu berri du Hernanikoak, orain arteko laugarrena. Rock amerikarraren soinutik gertu, pop lelo itsaskorrak eta doinu barnerakoiak uztartu ditu modu bikainean, ironia finari bizkarra eman gabe. Mattin marrazkilariak, bere aldetik, lan ederra egin du Morauren kantuak ilustratzeko orduan.


Diskoaren aurkezpenean zenioen Txukalda zure diskorik kontzienteena dela. Zergatik?

Alde batetik, lan gehien eskatu didan diskoa izan delako eta, bestetik, pauso bakoitza ondo pentsatua eman dudalako. Kantuei hamaika buelta eman dizkiogu, diseinu grafikoa ere asko zaindu dugu eta bi urteko prozesua izan da. Bide oso pentsatua izan da, garbi neukalako laugarren diskoak berezia izan behar zuela. Erronka handia zen, taldea sendotu behar zelako eta bakoitzaren ekarpena neurtzea ere garrantzitsua zelako. Erne ibili naiz. Aurreko diskoak instintiboagoak izan ziren.

Diskoa bera Morau ta Agotak izenpean azaldu da. Hor ere aldea egongo da zuretzat.

Bai, alde handia dago, beste musikari batzuei utzi baitiet sartzen orain arte nirea zen esparru batera, batez ere kantuak moldatzerakoan. Niretzat hor bazegoen zalantza handi bat, neure burua oraindik kantautore edo songwriter gisa ikusten dudalako, eta ez nekielako nola emango genion forma horri guztiari. Nortasunari eutsi nahi nion.

Zaila izan da taldearen ekarpenak eta zure nortasuna uztartzea?

Batzuetan bai. Zaila egin zait niri, aurreiritzi batzuk nituelako eta beldur pixka bat ere bai. Niretzat egokitze lan handia izan da eta kostatu egin zait. Taldean lan egiteak beste lan erritmo bat eskatzen du, baina oso interesgarria da, eta emaitzak ematen ditu. Gainera horrekin lortu dugu diskoa uniformizatzea. Aurrekoarekin alderatuta alde handia dago maila horretan. Nabaritzen da nortasun bera dagoela kantuen atzean eta ez dago gora-behera estilistikorik.

Talde baten beharra zeneukan?

Naturala izan da; beharrik ez neukan, baina heldutasun kreatiboaren menpe ere badago. Kontuan hartu behar da aurreko diskoan Beardo Goietxerekin hasitako elkarlanaren fruitua ere badela disko hau. Oraingoan, ordea, Beardok terreno askoz handiagoa izan du. Talde lanean askoz gehiago jarri du, eta lehen baino hobeto kokatzen da nire musikan. Jexux Agirresaroberen lana ere azpimarratu beharra dago, oreka lana egin duelako. Beardo eta biok askotan polo kontrajarri bezala funtzionatzen dugu. Musika estilo batzuetan bat egiten dugu, baina beste batzuetan ez. Hori dela eta, une batzuetan ikuspegi oso ezberdinak genituen eta Jexuxek azpiko oinarria jarri du dena orekatzeko.

Soinu jakin bat lortu nahi izan duzu disko honetan? Izan duzu erreferenterik?

Erreferente jakin bat baino, estilo baten erreferentzia izan dut. Gauza sinple, zuzen eta artifizio handirik gabekoa eta, era berean, indartsua egin nahi genuen. Horiek dira niri gustatzen zaizkidan rock amerikarraren ideia nagusiak. Aurreko diskotik bazetozen country edo rock ukituak, baina dagoeneko horrek guztiak forma hartu du eta bihurtu da zutabe nagusia.

Countryaz ari zarela, estilo atzerakoitzat jo izan da askotan gure artean. Orain, ordea, bazaudete haren eragina onartzen duzuen musikari batzuk.

Ezjakintasun kontu bat izan da. Garbi dago orain informazio handiagoa daukagula, eta country musikarekiko jarrera mundu mailan ere aldatu egin dela. Merle Haggard, Townes Van Zandt edota Johnny Cash bera oso lotuta egon dira country musikara, baina gurera iristen direnak Billy Ray Cyrus, Garth Brooks eta halakoak izan dira. Countrya da Ipar Ameriketako herri musikarik indartsuena bluesarekin eta rockarekin batera, eta ondorioz milaka talde daude.

Tradizioaz ari zarela, zuk zeuk gure tradiziora jo duzu azken bi diskoetan. Azken honetan Xabier Leteren Haizea dator berreskuratu duzu. Baduzu kantu horiek berreskuratzeko behar bat?

Kantu horiei egiten diedan omenaldi txiki bat dira. Markatu nauten kantuak dira, eta gainera uste dut hor altxor bat dugula, batez ere Ez Dok Amairuren inguruan. Mikel Laboaren lana goratu da denborarekin, baina beste askorena ere goratu behar da: Xabier Leterena, Oskarbirena, Julen Lekuonarena... Utzi diguten altxorra hor dago: sekulako kantutegia.

Bertsiozalea zara.

Bai, asko gustatzen zait maite dudan jendearen bertsioak egitea. Montoiaren bertsio bat egin nuen, Ruperrena, Jose Alfonsorena, Mikel Laboarena... eta ildo horretatik jarraituta, nik bereziki estimatzen dudan Xabier Leterena ere bai. Nik gauza batean bat egiten dut Xabier Leterekin: idazle hobeak gara kantariak baino. Ni erosoago sentitzen naiz idazten kantatzen baino, eta uste dut Xabier Letek utzi dituela idatzita asken 30 urteotan hitzik ederrenetako batzuk.

Hitzak aipatu dituzula, Txukaldan inoiz baino umore gutxiago dago. Zer dela eta?

Bai, ez da kontzientea izan, baina ni ere ohartu naiz. Kantu ironikoak badaude, baina kantu ilun gehiago ere badira. Saiatu naiz orekatzen, baina beharbada orain ez diot munduari hain begirada umoretsuaz begiratzen. Ironia mantentzen dut, baina oinazean oinarritutako ironia da askotan. Beharbada nekea edo adina izango dira. Dena dela, saiatzen naiz mundua begirada garbi eta xamurrarekin ikusten. Eta idazkera ere molde horretara egokitu dut, pop ikuspuntura, ez baititut estimatzen mundua azaldu nahi didaten kantuak. Oso lan zaila iruditzen zait hori.

Beardo Goietxek diskoan sartu dituen koroek lotura dute pop leloak landu nahi izate horrekin. Hor bide bat irekitzen ari zarete?

Beardok lan handia egin du ahotsen moldaketan, eta iruditzen zait kantuek eskatzen dutena egin duela. Batzuetan gauza batean oso ona zarenean arriskua dago gehiegi nabarmentzeko, baina niri gustatzen zait nola gelditu diren ahotsak.

Grafismoari dagokionez, Mattinen lana ere ezinbestekoa izan da kantuak marrazkiaren samurtasunaz janzteko orduan. Nolako lana izan da?

Disko biribil bat egin nahi nuen eta grafikoki ere ahal nuena eman nahi nuen. Une honetan nazkatuta nago photoshop eta argazki muntaiez, eta ni beti izan naizenez komiki zalea eta Mattin ezagututa, badakit bere begirada eta nirea oso antzekoak direla. Bera ere oso ironikoa eta gogorra izan daiteke eta era berean samurra. Iruditu zitzaidan polita izan zitekeela kantuek beren azalpen grafikoa izatea, eta nolabait hori egin du berak; kantuen bertsio grafiko bat.


DISKOGRAFIA

Morau (1997)
Ustekabean grabatutako diskoa da. Deitu zidaten, musikariak bilatu eta grabatu genuen. Kantu freskoak dira, baina artean nik neure burua indefinitu samar ikusten nuen. Konponketei dagokienez, gehiago eman zezaketen kantu batzuek.
Kantu galduak (1998)
Aurreko diskoaren kontrakoa da. Erabat akustikoa eta minimalista da, baina oso laguntza estimagarriak izan nituen; Joseba Tapia eta aco Goirena esaterako. Oso pozik geratu nintzen, beharbada soinua gehiago hurbiltzen zelako orduan nuen soinura.
Amodio domestikoa (2000)
Egin dudan kantu onenetakoak dituela uste dut, baina diskoa, orokorrean, oso gorabeheratsua da. Estilistikoki aldaketa asko ditu. Talde finko bat izatearen lotura falta zaio, eta luzeegia ere bada. Ekoizpen aldetik ere huts egin genuen.
Txukalda (2004)
Heldutasuneko diskoa da hau. Nik uste nuen aurrekoak izan behar zuela, baina hau da Morauren tamaina hobekien ematen duen diskoa. Beharbada lehenengo diskoan azaltzen zen hit-a edota bigarrenaren abenturatzeko nahia falta dira, baina emaitza biribilagoa da.

2004, APIRILA-MAIATZA
bidali zure elkarrizketak Bidali zure elkarrizketak
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.