entzun.com

Musika albisteak
eta agenda astero
zure postontzian!


| Sindikatu - RSS | Testu tamaina AAA

Kronika Zuzenak

bidali zure kritikak Bidali zure kritikak
Urko Ansa 2011ko abenduak 20

Euskalduna jauregia (Bilbo) Baionatik Bilbora kantaldia

Itxura polita ageri zuen Euskalduna jauregiak. Argazkia: Urko Ansa. Itxura polita ageri zuen Euskalduna jauregiak. Argazkia: Urko Ansa.

Klikatu argazkien gainean handiago ikusteko
Euskal Kantagintzaren inguruan egindako azken egitasmo hau bereziki da interesgarria: Iparraldeko musikagintza, gure herriaren historian hain erabakiorra izan denari, benetako omenaldia egin zitzaion Bilboko Euskalduna Jauregian. Diskoa argitaratuta, orain zuzenekoen txanda da; poztasun asko emango dizkiguten zuzenekoak, Bilbon ikusitakoa errepikatzen bada (eta ziur egon hala izango dela). Akats bakarra izan zuen emanaldiak: soinuak errebotea egiten zuen atzeko partetik, eta nahiko enbarazu egin zigun ikusle askori hainbat momentutan.


Baina arazo tekniko txiki horrek ez zuen, inola ere, gauaren handitasuna zapuztu. Gainera, entzun genituen 25 kantuetatik soilik 4 daude diskoan, era honetan eskaini diren abestiak 41 izan dira guztira. Euskal musikagintzaren 41 artelan entzulearen eskura. Eta hau guztia borobiltzeko, 2011ko abenduak 20 hau Euskal Rockaren historiara pasako da, Errobi taldea taula gainera itzuli zena bezala gogoratuko baita. Errobi itzuli direla? Bai, jaun andreok, egun honetan Errobi oholtza gainera igo zen, eta zer gertatuko den ez dakigun arren (kontzertu gehiago egingo ote dituzte?), gutako askok bizitutako momentu horiek betirako gordeko ditugu. Itzulera bat, eta agur baten testigu ere izan ginen: Pantxoa eta Peio bikotearen azken kontzertuetako bat ere egun honetan izan baitzen. Zaila egingo zaigu egoera berriari egokitzea, zalantzarik gabe.
 Dekorazio ikusgarria eta Maider Segurolaren aurkezpen guztiz aproposak lagundurik (eroso eta dibertigarri egon zen), beste gau gogoangarri bat bizitu genuen, eta Gu Gira eta Euskal Herriko Lur Maitea ikuskizun paregabeek jarraipena badutela argi utzi zuen.
 
Hasiera benetan ausarta izan zen, Kalakan taldearen eskutik Kantuzen bertsio zeharo abangoardistarekin izan baitzen. Instrumentu berezi horiek eta ahotsen tratamenduak, talde hau ikustea guztiz gomendagarri bihurtzen dute. Etxamendi eta Larralderen txanda heldu zen, baina Larralde gaixorik zegoela eta, Etxamendik bakarrik kantatu behar izan zuen "Agur jende maiteak", segidan Naia Robles (Estitxu zenduaren iloba) bera laguntzera irten zelarik, Joseba Elosegiren omenezko kantu ederrean. Naia Robles berriz, baina orain Mixel Ducauren laguntzaz, "Xori Erresiula" eta "Maitia nun zira" klasikoak kantatzearen arduraduna izan zen. Euskal Herriko Lur Maitearen ikuskizunetan argi utzi zigun moduan, bera ahotsa entzuteak pena merezi du, sobera. Gure artzain famatuenari horrela aurkeztu zuten lekua egiteko garaia, orain. Ostiral arratsean ardien bila irten behar izan zuela azaldu zigun, eta mendian hoztu eta ahotsa urratu zitzaiola. Egoera horretan kontzertura ez etortzea erabaki zuen, baina azkenik konbentzitu omen zuten etor zedin, eta eskerrak etorri zen, bere ahotsa hain gaizki ez baikenuen nabaritu. Ekartzea lortu zutenei esker "Primaderari" eta "Eztei ederrak" entzuteko parada izan genuen, eta, nota altuenetan sufritu bazuen ere, txukun aritu zen gure Erramun Martikorena maitatua.

Kantiruki laukotea (hiru emazte eta gizon bat) gaueko nire bigarren aurkikuntza izan zen (lehena Kalakan, noski): "Ama" (Otsobi-ren pieza legendarioa, askorentzat Mikel Laboaren bertsioari esker ezaguna) eta Antxoiz (edo horrelako zerbait, sentitzen dut, momentuz ez baitakit zehazki titulua) aukeratu zituzten eta benetan zirraragarria izan zen, hiru emakumeen ahots goxoak eta, kantatu ahala, egiten zituzten dantzek, bisualki zein sentsorialki ikusgarriak suertatu baitziren. Kantiruki-k oholtza utzi ahala, Caroline Philips bere senar Mixel Ducauri elkartu zitzaion eta Bidaia izenarekin aurkeztu zitzaizkigun "Eiharalarren" barrena gure ametsak egi bihurtuz. Carolinek zarrabetea izeneko instrumentu benetan bitxia erabili zuen, eta Mixelen gitarra eta bien ahots paregabeei gehituta, beraien unibertso sonoro propiora gonbidatu gintuzten. Baina bazen garaia dagoeneko Niko Etxart azaltzeko, eta aurreko bikotearekin Goizian argi hastian, Iruriko Etxahunen klasikoa interpretatu zigun. Jarraian Niko beraren "So bat" balada hunkigarria iritsi zen, berriz ere hiruren eskutik. Bai Niko zein Caroline, ahots teknika aldetik ia perfekziora iritsi ziren. Azken amodio kanta hau Nikok txantxa artean Carolineri eskaini zion, Mixel-ekin ez bazina, nire aukera litzateke, bota zion gu denon harridura eta barre algaren artean.

Pantxoa eta Peiok, antza denez beraien agurrean, txalo-zartada handiak jaso zituzten eta "Oihanean", presoei eskainitako "Askatasuna" eta "Kanta aberria" izan ziren 40 urte baino gehiagotan zoriontsu egin gaituen bikotearen agurra. Bien artean sortzen duten ahots-paradisu harrigarriak dirdira berezi bat izan zuen udazken gau honetan. Eta ekitaldia ireki zuen Kalakan taldea berriz igo zen Euskaldunako oholtzara, "Xori Erresiula"ri emandako tratuarekin iparraldeko mendi garaietan, edo larre zabaletan edo beste edozein leku magiko batean sentiarazi gintuztelarik. Adi jarraitu beharko dugu hirukote hau, sortzen dituzten atmosfera iradokitzaileak eta instrumentu berezi horien erabilerak sorpresa asko eskaini baititzake. Maialaen Errotaberek "Aurtxo Aurtxoa"rekin egin zuen interpretazioak malko bat baino gehiago isuri zuen, eta sinpleki esanda, aingeruen moduan kantatu zigun gure historiako beste klasiko hau, (berriz ere) Mixel-en gitarraren laguntzarekin. Bi hauei Anje Duhalde gehitu zitzaienean, begirada guztiak bi gizonezkoengana zuzendu ziren Anje sartu zen momentuan. Une honetan, Errobi + Maialen Errotabere zirela ere esan genezake. Anje eszenatoki erdian jarri zen, eta ez zen bera eta Mixelen artean agurrik egon. Mixel Labeguerie handiaren "Oi Kanta berri" (Anjek berak Sorminetan diskoan grabatu zuena) izan zen aukeratua, eta emakume ahotsa hemen entzutean (Maialenek kantatu zituen zatietan) momenturik onenetako batzuk bizitu genituen.
Eta, orain bai, Maialen irten ondoren eta Anjeren seme Txomin atabaletan eta M. Aranburu gitarra apalean, jatorrizko bi Errobien laguntzaz "Gure lekukotasuna" eta "Nora Goaz" eskaini zizkiguten: Errobiren itzulera gauzatua genuen. Gure begien aurrean genuen inor gutxik espero zuena. Txalo eta oihuen artean, oraindik sinetsi ezin ginela geunden: Mixel Ducau eta Anje Duhalde batean jotzen ari ziren! Pixkanaka eta momentu puntualetan begiradak ere gurutzatu zituzten, bata bestearen aurrean gitarra jotzeraino iritsi arte. "Gure lekukotasuna"ri buruz, Anjek bakarka jotzen duen estilora egin zuten, originala baino erritmo geldoagoan, maisuki baina era berean, abestiaren jatorrizko bizitasuna zertxobait galduaz. Eta "Nora Goaz" aldiz, ezin borobilago atera zitzaien, daukan aparteko indar horri jarraiki, eta gure rockaren historiako piezarik onenetakoa denez, abestiak berak eramaten zaitu luzimendura. Aparta. Momentu honetan, kontzertua bere punturik gorenean zegoelarik, Niko Etxart, Altzrkuko maisua agertu zen, eta iparraldeko rock and rollaren dream team aparteko honek (gutako askok bizitza osoan amestutako momenturik onenetan: ERROBI + NIKO ETXART!!!) bi kantako set-a eskaini zigun: Lehenik, eta ikuslegoaren gozamenerako, "Eperra" etorri zen, mundu guztia kantatzen jarriz, eta segidan Anjek Akelarre taldean pasatako garaietako bere "Kantuz", zuzenekorako egina dirudiena. Bi kanta hauek eta aurreko biek giroa pil-pilean jarri zuten eta Niko,Txomin eta Aranburu joan zirenean, gure begien aurrean soilik Anje eta Mixel genituen. "Gure zortea" akustikoan interpretatzen ari zirelarik, pentsatzen jarri eta nolako zortea izan dugun konturatzen gara. Gehiagotan errepika dadin nahiko genuke...
Eta kantaldi guzi hauetan klasiko bat dena, parte hartzaile guztiek batera emandako azken agurrean, hemen dauzkagu Niko, Kalakan, Etxamendi, Naia Robles, Mixel, Anje, Erramun, Kantiruki, Caroline Philips, Pantxoa Eta Peio eta Maialen Errotabere, Niko Etxarten gidaritzapean "Oi Ama Eskual Herri", Iruriko Etxahunen beste klasiko gogoangarri bat, besarkaturik eta elkarturik, ikuslego hunkituari eskaintzen. Akabo da. Jendea badoa pixkanaka, baina askoren oihuak eta beste batei jaramon eginez, hemen datoz berriz denak, Erramun Martikorenaren gidaritzapean "Txoria Txori" bihotzetik kantatzera, argi guztiak pizturik direlarik.

Amaitu da. Euskalduna ez da inolaz ere bete, agian Astearte bat izanik jendea ez da animatu. Bestalde, kantaldi hauekin bai Euskalduna baita Kursaala ere leporaino betetzera ohitu gara eta hori ez gertatzean, gutxi iruditzen zaigu. Baina ikuslegoak biziki gozatu du eta iparraldeko kantarien ordezkaritza aparteko honek berea eman du, espero genuen modura. Kantari guzi hauek, egitasmo guzi honen izenak dioen moduan, Baionatik Bilbora autobus batean etorri ziren. Zenbat ordainduko genukeen askok bertan egoteagatik! Eta, inork zalantzarik izango balu, iparraldearen balio artistiko izugarria agerian geratu zen, Bilboren bihotzean. Eta, aurkezleak esan zuen modura, Hegoak falta duen iparra gure artean izan genuen, eta Kanta iraunkorrek egiten gaituzte iraunkor. Esaldi bikainak gau bikain batentzat. Eta, rockzaleen ikuspegitik, Errobi-ren itzulera garailea ezagutu zuen gau ahaztezina bezala gogoratuko da. Euskalduna eraikinaren barnean, jendea eskailerak jaisten ari delarik, Xalbadorren heriotzean abesten hasi da talde bat, eta hauei segika gero eta jende gehiago. Benetan zirraragarria izan zen, espontaneo talde honek sortu zuen giroa. Kanta iraunkorrek egiten gaituzte iraunkor...                              
bidali zure kritikak Bidali zure kritikak
Bidali zure iruzkina


kaptxa

bai, ezagutzen dut datuen erabilpen politika eta onartu.

bai, entzunen buletina astero jaso nahi dut.